2017 Historisch besluit: Brabant sneller op weg naar duurzame veehouderij

Een sterke veehouderij hoort bij Brabant. Om de kracht van de Brabantse veehouderij ook in de toekomst te borgen, streeft een grote groep betrokken partijen naar duurzaamheid en innovatie. Hiervoor zijn al grote inspanningen geleverd, en zijn beleid en regelgeving aangepast. Om de transitie naar een duurzame veehouderij te borgen en te versnellen stemt Provinciale Staten op 7 en 8 juli met een meerderheid in met een ingrijpend pakket maatregelen.

Beleid voor een duurzame veehouderij

 

Veehouders moeten volgens de gedeputeerden Johan van de Hout en Anne-Marie Spierings stoppen met “rondjes rijden op een rotonde” en kiezen voor één van de vier afslagen:

  1. duurzaam concurreren op de wereldmarkt
  2. concentreren op een kwaliteitsproduct
  3. oriënteren op “brede landbouw” met bijvoorbeeld het leveren van zorg of recreatie en horeca
  4. of stoppen.

 

De veehouders moeten hun verouderde stalsystemen voor 2020/2022 emissiearm hebben aangepast. De provincie wil verder dat veehouders de eerste bewerking van de mest op het eigen bedrijf uitvoeren en de verdere verwerking laten plaatsvinden in mestfabrieken op bedrijventerreinen. In zes veedichte gebieden mogen veehouders alleen uitbreiden als elders (in de omtrek van een paar kilometer) een oudere stal wordt gesloopt. Tot er meer duidelijkheid is omtrent de oorzaak van een verhoogde kans op longsteking rondom geitenhouderijen, mogen er geen nieuwe geitenhouderijen meer bij komen.

Protest

 

De plannen van de provincie stuiten ook op verzet. Boeren twijfelen over de realiteit van de plannen en de snelheid daarvan. Vooral de verplichting om verouderde stalsystemen al in 2022 in plaats van 2028 aangepast te hebben leidt tot veel protest. Honderden boze boeren demonstreerden voor het provinciehuis, en boerenorganisaties kondigen een rechtszaak en schadeclaims aan.

Ondersteunende maatregelen en ondersteuningsnetwerken

 

De provincie ontwikkelt samen met ketenpartners een set van ondersteunende maatregelen die veehouders kan helpen keuzes te maken en concrete stappen te zetten. De provincie stelt de komende drie jaar 75 miljoen euro beschikbaar voor deze ondersteunende maatregelen bij het nieuwe veehouderijbeleid. Boeren die subsidie krijgen worden extra gecontroleerd op mestfraude.

In samenwerking met de provincie richt een aantal gemeenten een lokaal ondersteuningsnetwerk op. Dit ondersteuningsnetwerk bestaat uit onafhankelijke gesprekspartners en coaches die veehouders kunnen ondersteunen in hun keuzes voor hun bedrijf. In persoonlijke gesprekken kan informatie geboden worden over financiering, regelgeving, alternatieve verdienmodellen, schulden en bedrijfsbeëindiging. De gemeente is doorgaans het eerste aanspreekpunt voor deze ondersteuning.

Mestfraude

 

Het NRC publiceert in november een onderzoek waarin wordt gewezen op grootschalige Mestfraude in Brabant. Dit leidt tot afspraken tussen verschillende handhavende instanties om meer te gaan samenwerken op dit gebied. In Brabant zijn veel overbelaste situaties ontstaan. Dit leidt tot maatschappelijke onrust. Sommige gemeenten nemen extra maatregelen en maken de geurnormen strenger.

Verantwoorde retail

 

Brabantse supermarktondernemers zoeken hun meerwaarde in een waardevolle voedselketen, waarin naast economische ook maatschappelijke en ecologische waarden worden meegenomen. Ons voedselproductiesysteem kan eerlijker, transparanter, duurzamer en diervriendelijker. Met eerlijke prijzen voor de boer, betere marges over de hele keten en gezondere producten die de consument toegevoegde waarde bieden. De consument lijkt ook steeds meer waarde te hechten aan lokaal geproduceerde producten met een heldere herkomst en een krachtig verhaal. De vraag naar biologische producten groeit sterk doordat consumenten vaker gaan voor  gezond en duurzaam. Tegelijkertijd stellen supermarkten ook steeds hogere eisen aan de wijze waarop producten geproduceerd worden. Lidl verkoopt als eerste grote supermarktketen in Nederland hanenvlees van legkippen. Aldi onderzoekt met melkveehouders en leveranciers de mogelijkheden voor het verder verduurzamen van zuivelproducten.

 

Tegen de achtergrond van veranderende Europese wetgeving over gewasbescherming en voedselveiligheid werken GroentenFruit Huis en Stichting Milieukeur (SMK) samen aan vernieuwde Milieukeur-certificatieschema's, die praktischer en doelgerichter worden. Streekproducten bieden perspectief, omdat die consument en boer op lokaal niveau met elkaar verbinden. Boeren, retailbedrijven en horecaondernemers gaan samen de strijd aan tegen verspilling. Hier lees je meer Brabantse voorbeelden over het tegengaan van verspilling. Online foodretail komt in een versnelling met de groei van bestelplatforms, bezorgservices en pick-up points.

Pilot toezicht en handhaving

 

Negen gemeenten doen mee aan een pilot voor intensivering van toezicht en handhaving bij veehouderijen waarin gemeenten en provincie nauw samenwerken. Dat is succesvol verlopen. Gemeenten en provincie besluiten om het project Brabant-breed uit te rollen. De noodzaak hiertoe wordt nog eens onderstreept door het onderzoek dat in 2017 wordt uitgevoerd naar de uitvoering van het toezicht op veehouderijen door de gemeenten. Daarbij zijn namelijk verschillende tekortkomingen geconstateerd in het toezicht.

 

Bestuurders van 19 Brabantse gemeenten en twee waterschappen tekenden het convenant 'Regionale samenwerking Noordoost-Brabant 2017-2020'. In totaal 21 gemeenten en waterschappen stemmen in samen te werken op het gebied van overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven, en om Noordoost Brabant te ontwikkelen tot dé topregio in agrofood.