Op weg naar een zorgvuldige veehouderij

Brabantse agrofood 2020

DE BETROKKEN PARTIJEN

Maatschappelijke

organisaties

Gemeenten

Omwonenden

Supermarkten

Veehouders

Provincie Noord

Brabant

Recente ontwikkelingen

Lees het recente nieuws over de Brabantse agrofood op deze websites:

Flinke stappen voorwaarts

2015

Op allerlei plaatsen binnen Noord-Brabant zijn partners flink in de weer met concrete stappen in de transitie naar een duurzame, slimme en innovatieve agrofood - sector. Na de provinciale Statenverkiezingen treedt een nieuw College van Gedeputeerde Staten aan. In het Bestuursakkoord leggen zij vast, dat de ambities onverminderd groot blijven als het gaat om de Uitvoeringsagenda Brabantse Agrofood en dat de lat zelfs nog omhoog moet. Nog in deze bestuursperiode moeten er voor iedereen zichtbare en voelbare resultaten bereikt zijn. In het Programma Aanpak Stikstof (PAS) heeft de provincie extra beschermingsmaatregelen opgenomen voor kwetsbare natuurgebieden. Dat kwam voor veel veehouders als een onaangename verrassing. Tegelijkertijd zetten gemeenten vaart achter het aanpakken van lokale knelpunten. Op veel plaatsen worden dialogen gestart tussen veehouders en omwonenden. En dat leidt geregeld tot concrete oplossingen. Ook de toepassing van de BZV krijgt vorm: veehouders verwerven zorgvuldigheidsscores en verdienen ontwikkelruimte door maatregelen te nemen op het gebied van duurzaamheid, gezondheid en milieu. Aangejaagd door een onafhankelijk ‘transitieteam’ worden partners uitgedaagd, nieuwe wegen te verkennen om de sector verder te verduurzamen, om producten te ontwikkelen met nieuwe klantwaarde of om ketens slimmer te maken. Kennisinstellingen buigen zich over stappen in de richting van een circulaire economie in de agrofood, bijvoorbeeld via mestverwaarding of kringloopsluiting.

De provincie stelt de eerste innovatieve beleidsinstrumenten vast, die ontwikkeld zijn met het oog op de toekomst. Provinciale Staten stellen de Verordening ruimte 2014 vast. Vanaf nu is een veehouder verplicht om zijn directe omgeving te betrekken bij het opstellen van nieuwe plannen (de dialoog). Ook stellen Gedeputeerde Staten een eerste versie vast van de Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij (BZV). Die score voor de gezondheid van mens en dier, het dierenwelzijn en de effecten op de omgeving bepaalt of een veehouder ontwikkelruimte verdient. Aan verschillende onderdelen van de Uitvoeringsagenda Brabantse Agrofood (UBA) wordt nu stevig gewerkt. Een Innovatieprogramma Agrofood 2020 zet in op vijf thema’s: klantwaarde creëren, gezond produceren, duurzame technologie benutten, biobased produceren en lokaal samenwerken. Het programma appelleert aan innovatieve mkb-ondernemingen, starters, grote bedrijven en wie zich verder wil inzetten voor een betere, gezondere en duurzame agrofood- keten. Een Urgentieteam met leden van gemeenten, provincie, omgevingsdiensten, ZLTO, GGD en Brabantse Milieufederatie gaat aan de slag. Het is de bedoeling urgentiegebieden in kaart te brengen. Samen met de betrokken gemeente en gebruikers/bewoners moeten vervolgens per gebied verbeterplannen worden gemaakt.

 

 

In februari 2013 geeft een grote groep betrokkenen een verklaring af, waarin transitievoorstellen worden omarmd. In het conferentiecentrum De Ruwenberg in St. Michielsgestel spreken provincie, gemeenten, GGD, burgers, vertegenwoordigers van de veehouderijsector en de milieuorganisaties af, dat ze zich samen sterk gaan maken voor deze transitie: in 2020 moet de veehouderij in Brabant zorgvuldig zijn en zijn er geen gebieden meer met overlast. Het gaat hier om alle aspecten van de gehele veehouderij. De deelnemers zullen elkaar blijven spreken en waar mogelijk ondersteunen gedurende de gehele transitieperiode. Zo ontstaat het Brabantberaad, dat regelmatig bijeen zal komen om vervolgstappen te bediscussiëren en de voortgang te monitoren. De gesprekken verbreden zich geleidelijk van enkel de veehouderij naar de gehele agrofood. Dat was ook de gedachte achter de eerdere voorstellen van de Commissie Van Doorn, maar begint nu langzaam echt wortel te schieten.

 

De provincie komt met een ‘denklijn’ waarin beschreven staat hoe de transitie naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 vorm kan krijgen. Belangrijk uitgangspunt: “Ontwikkelruimte moet je verdienen en is niet onbegrensd”. Dat wil zeggen, dat alleen veehouders die stappen zetten naar een zorgvuldige veehouderij kunnen groeien. Maar de denklijn is ook een signaal naar de andere spelers in de keten. Want de veehouder kan deze transitie niet in zijn eentje maken. Alleen als consument en retailer hun vraag aanpassen, als er een ketenkwaliteitssysteem komt, maar ook als bijvoorbeeld de gemeenten op lokaal niveau de regie pakken, komt de transitie van de grond.

 

De Commissie Van Doorn doet concrete voorstellen in haar rapport “Al het vlees duurzaam”. De ambitie is een zinvolle verbinding tot stand te brengen tussen intensief en duurzaam vóór 2020. Op 1 september 2011 zetten 27 partijen hun handtekening onder deze voorstellen. Daarmee sloten zij het Verbond van Den Bosch. Partijen uit de gehele voedselketen hebben zich bij het Verbond aangesloten, van veehouders tot supermarkten, van mengvoederleveranciers tot maatschappelijke organisaties als de Dierenbescherming. Het Verbond vormt de basis voor een gemeenschappelijke inzet om de veehouderij zorgvuldig en duurzaam te maken. Alle betrokkenen in Brabant doen mee aan de uitvoering.

De provincie treedt op als trekker en regisseur.

 

Het verbond van Den Bosch

2011

Denklijn Zorgvuldige

Veehouderij

2011

Concrete stappen worden zichtbaar

2014

De ruwenbergconferentie

en het Brabantberaad

2013

Megastallen Nee!

2009

Brabant heeft de grootste veedichtheid van Nederland.

Het maatschappelijk en economisch belang van de veehouderij is groot. De sector zorgt voor voedsel, welvaart en werk. De agrofoodbusiness voorziet in 10% van het inkomen en 10% van de banen in Brabant. Tegelijkertijd vraagt de maatschappij om minder overlast, gezonde producten, een schoner milieu en meer dierenwelzijn. Daarom staat de verhouding tussen de veehouderij en de samenleving behoorlijk onder druk. Dat uit zich in 2009 in het burgerinitiatief Megastallen Nee! Het is duidelijk: er moet iets gebeuren. De Provincie Noord-Brabant, die zich, eerder al met de reconstructie, en sinds de uitbraak van de Q-koorts (2007) steeds intensiever met de veehouderij is gaan bemoeien, probeert partijen bijeen te krijgen.

 

Pas op de plaats

2010

Het onderlinge vertrouwen moet hersteld worden, maar er moeten ook maatregelen worden genomen. Deze moeten uitzicht bieden op een andere, Zorgvuldige Veehouderij, waarbij boeren kunnen blijven ondernemen op een manier die ook verantwoord is voor mensen en dier en die past in een leefbaar buitengebied. Daarom gaat de provincie in gesprek met betrokkenen: werkbezoeken, debatavonden en deskundigenbijeenkomsten leggen de problematiek bloot. En Provinciale Staten nemen concrete maatregelen om ervoor te zorgen, dat de problematiek niet verergert: een pas op de plaatst. Een breed samengestelde commissie van deskundigen uit diverse sectoren, De Commissie Van Doorn, wordt aan het werk gezet om een toekomstscenario te ontwikkelen “dat de verduurzaming van de gangbare veehouderij mogelijk maakt”.